Duurzame integratie op de arbeidsmarkt is een essentieel onderdeel van een succesvolle inclusie van migranten en levert een belangrijke bijdrage aan de economische veerkracht van de Europese Unie. Beroepsonderwijs en vakopleiding spelen een centrale rol in dit proces, zoals benadrukt in het EU-actieplan voor integratie en inclusie 2021-2027. In dit actieplan staat dat kwaliteitsvol en vakgericht leren de toegang van migranten tot de arbeidsmarkt kan vergemakkelijken en hun integratie op lange termijn kan versterken.

In deze inform verwijst beroepsonderwijs en -opleiding naar programma's die zijn ontworpen om begunstigden van internationale bescherming en aanvragers van internationale bescherming uit te rusten met de praktische vaardigheden, kennis en competenties die vereist zijn op de arbeidsmarkt, met inbegrip van zowel initiële als voortgezette opleidingsmogelijkheden. Dergelijke programma's kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan gelijke kansen en sociale inclusie, maar de toegang tot en deelname aan deze programma's blijven ongelijk verdeeld over de EMN leden en waarnemende landen als gevolg van hardnekkige belemmeringen. Deze inform gaat dieper in op de manier waarop landen deze uitdagingen aanpakken en illustreert nieuwe praktijken die erop gericht zijn beroepsonderwijs en vakopleiding toegankelijker en effectiever te maken.

Hieronder enkele bevindingen:

• De meeste EMN-leden en Servië bieden begunstigden van internationale bescherming, en in veel gevallen ook aanvragers van internationale bescherming, toegang tot reguliere beroepsopleidingsprogramma's onder dezelfde voorwaarden als eigen onderdanen. Daarnaast hebben elf Europese landen specifieke beroepsopleidingsprogramma's voor deze groepen ontwikkeld, waarvan sommige rechtstreeks inspelen op tekorten op de arbeidsmarkt of gericht zijn op jongeren van 16 tot 18 jaar.
   
• De verantwoordelijkheid voor het organiseren van beroepsonderwijs en -opleiding ligt over het algemeen bij arbeidsmarktautoriteiten,  zoals openbare diensten voor arbeidsvoorziening en ministeries van Arbeid en/of Werkgelegenheid, evenals speciale arbeidsgerelateerde instanties.
   
• Veertien Europese landen erkennen de eerder opgedane vaardigheden en kennis van alle kandidaten voor beroepsonderwijs en -opleiding en passen hetzelfde beoordelingsproces toe op begunstigden en aanvragers als op onderdanen. Griekenland en Italië vermelden een speciaal proces voor de validatie van vaardigheden, kennis en/of competenties voor begunstigden en aanvragers van internationale bescherming. 
   
• Veel landen bieden algemene incentives voor deelnemers aan beroepsonderwijs en -opleiding, zoals financiële toelagen of vervoerssteun, en enkele landen bieden aanvullende, gerichte stimulansen specifiek voor begunstigden en aanvragers van internationale bescherming. Los daarvan bieden vier landen stimulansen aan werkgevers – waaronder subsidies, belastingvermindering of ondersteunende maatregelen zoals mentorschap en vertaaldiensten – om hen aan te moedigen deelnemers aan beroepsonderwijs en -opleiding in dienst te nemen of te huisvesten. 
   
• In Italië moeten begunstigden en aanvragers aan bepaalde verplichtingen voldoen, zoals het bijwonen van het grootste deel van de geplande opleidingsuren, terwijl tien EMN-leden soortgelijke eisen stellen aan alle deelnemers aan beroepsopleidingen.
   
• Overheidsinstanties in zeven landen die meewerkten aan deze inform, beschikken over data over het aantal begunstigden en aanvragers van internationale bescherming die beroepsopleidingsprogramma's volgden.
  . 
• Goede praktijken zijn onder meer samenwerking met de particuliere sector, combinatie van beroepsopleidingsprogramma's met werk, oprichting van one-stop-shops voor beroepsopleidingen, erkenning van eerder verworven competenties, betrokkenheid van ondersteunende personen en gebruik van communicatiemateriaal. 
   
• Beperkingen en uitdagingen zijn onder meer taalbarrières, problemen bij de erkenning van eerder verworven competenties en het gebrek aan beroepsopleidingsprogramma's die zijn aangepast aan begunstigden en aanvragers van internationale bescherming.

Hierboven vindt u de inform. Bijkomende informatie kan u terugvinden in de compilatie van antwoorden van de ad hoc vraag waarop deze inform gebaseerd is.