Achtergrond:

Arbeidstekorten beïnvloeden de arbeidsmarkten van verschillende EU-lidstaten, wat leidt tot een toename van het aantal vacatures in hoog-, middel- en laaggeschoolde posities. Sectoren zoals de bouw, productie, informatie- en communicatietechnologieën (ICT), transport, en gezondheidszorg ervaren aanhoudende tekorten. Aangezien de vraag naar gekwalificeerde werknemers binnen de EU het aanbod overstijgt, is het essentieel om wereldwijd talent aan te trekken. Legale migratie van personen uit derde landen met de benodigde vaardigheden kan helpen deze arbeidstekorten aan te pakken en bijdragen aan de economische groei van de EU.

De EU-aanbeveling 2023/7700, gepubliceerd op 15 november 2023, biedt richtlijnen om de erkenning van competenties en kwalificaties van derdelanders door EU-lidstaten te vereenvoudigen en te versnellen. Het doel is om de EU-arbeidsmarkt aantrekkelijker te maken voor deze professionals en hun integratie te vergemakkelijken. De aanbeveling is van toepassing in gevallen waarin toegang tot een gereglementeerd beroep in een EU-lidstaat wordt verleend via de erkenning van beroepskwalificaties.

Het Spaanse Nationale Contactpunt van het EMN heeft deze vraag gelanceerd om de procedures in kaart te brengen die in EMN-lid- en waarnemerslanden van kracht zijn voor de erkenning van kwalificaties uit derde landen voor het beroep van arts met een basis medische opleiding.

Respondenten:

21 EMN-lid- en waarnemerslanden (inclusief BE) hebben een openbaar antwoord gegeven op deze ad hoc vraag.

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag toont aan dat:

• Alle respondenten geven aan dat de erkenning van een artsendiploma ten minste een formele beoordeling door een bevoegde autoriteit omvat van het curriculum en de opleiding van de aanvrager, wat resulteert in een formele academische erkenning van kwalificaties. In BE is academische erkenning de bevoegdheid van de Gemeenschappen  Voor diploma’s hoger onderwijs betreft dit de NARIC-centra van de Vlaamse en Franse Gemeenschappen.
• De meerderheid van de landen legt aanvullende vereisten op aan de aanvrager om het beroep van arts te kunnen uitoefenen, zoals het succesvol afleggen van een examen over medische kennis, of zelfs het verrichten van een stage/werkervaringsplaats gedurende enkele maanden (EE, FI, FR, SE). In BE is de regulering van beroepen in de gezondheidssector de bevoegdheid van het federale niveau. Aanvragers die erkenning van hun kwalificaties hebben ontvangen en die willen werken in de gezondheidssector in BE moeten een aanvraag indienen bij de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.
• De overgrote meerderheid van de respondenten geeft aan dat kennis van (een van) de nationale taal/talen een formele vereiste is, hetzij voor de erkenning van het diploma zelf, hetzij voor de uitoefening van het beroep. In BE is kennis van een van de drie officiële talen (Nederlands, Frans, Duits) geen criterium voor academische erkenning van de kwalificatie.
• De kosten die aanvragers moeten dragen om de erkenning van hun diploma aan te vragen variëren van € 0 (BG, FR, LT, LU, NL, PO) tot € 700 (DE). In BE bedraagt het aanvraaggeld € 180 in de Vlaamse Gemeenschap, met uitzonderingen voor bepaalde categorieën aanvragers zoals aanvragers van internationale bescherming, begunstigden van internationale of tijdelijke bescherming, begunstigden van inkomensondersteuning en werkzoekenden onder bepaalde voorwaarden. In de Franse Gemeenschap variëren de kosten van € 0 tot € 200, afhankelijk van de situatie of het land van herkomst van de aanvrager.
• De ad hoc vraag geeft gedetailleerde informatie over het aantal aanvragen dat in 2023 door elk land is ontvangen, evenals het aantal positieve beslissingen dat is afgegeven. In BE ontving NARIC-Vlaanderen 154 aanvragen voor academische erkenning van medische diploma's, tegenover 30 aanvragen ontvangen in de Franse Gemeenschap. Niet alle aanvragen van 2023 hebben al een beslissing ontvangen.

Voor meer details, lees de compilatie van antwoorden hierboven.