Tijdens dit evenement worden de belangrijkste uitdagingen van het Europese terugkeersysteem besproken, waaronder verschillen in praktijken tussen lidstaten en obstakels bij gedwongen terugkeer. Vervolgens richt de conferentie zich op lopende wetgevende ontwikkelingen en hun gevolgen voor migratiebeheer en het Schengengebied. De deelnemers bespreken de rol van een gemeenschappelijk en effectief terugkeersysteem ter ondersteuning van samenwerking en migratiebeheer onder het nieuwe Pact over Migratie en Asiel. 

In maart 2025 stelde de Europese Commissie een verordening voor die een gemeenschappelijk terugkeersysteem moet invoeren voor derdelanders die zonder geldige verblijfsstatus in de EU verblijven. Dokters van de Wereld en PICUM publiceerden een rapport waarin zij mogelijke risico’s van dit voorstel onderstrepen, met name op het gebied van toegang tot gezondheidszorg en gegevensbescherming. Het rapport beschrijft hoe het voorstel de rechten van individuen, waaronder kwetsbare groepen, kan aantasten en brengt ethische bezwaren naar voren voor zorgprofessionals. De organisaties roepen de EU-wetgevers op om te waarborgen dat de verordening fundamentele rechten en medische ethiek respecteert.

At the European Council on 20 March 2025, EU Ministers encouraged work in the field of migration, particularly regarding cooperation with third countries and the implementation of existing legislation. They also called on the Council and the European Parliament to advance on files with a migration dimension, especially the recent Commission proposal on returns.

De Europese Commissie heeft een voorstel gepubliceerd voor een verordening tot instelling van een gemeenschappelijk systeem voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal in de Europese Unie verblijven. De nieuwe regels introduceren onder andere strengere verplichtingen, en de wettelijke mogelijkheid om personen die illegaal in de EU verblijven en een definitief terugkeerbesluit hebben ontvangen, terug te sturen naar een terugkeercentrum in een derde land. Het Europees Parlement en de Raad van de EU moeten het voorstel nu bestuderen en erover onderhandelen.