Dokters van de Wereld en PICUM uiten zorgen over Europees voorstel voor gemeenschappelijk terugkeersysteem
In maart 2025 stelde de Europese Commissie een verordening voor die een gemeenschappelijk terugkeersysteem moet invoeren voor derdelanders die zonder geldige verblijfsstatus in de EU verblijven. Dokters van de Wereld en PICUM publiceerden een rapport waarin zij mogelijke risico’s van dit voorstel onderstrepen, met name op het gebied van toegang tot gezondheidszorg en gegevensbescherming. Het rapport beschrijft hoe het voorstel de rechten van individuen, waaronder kwetsbare groepen, kan aantasten en brengt ethische bezwaren naar voren voor zorgprofessionals. De organisaties roepen de EU-wetgevers op om te waarborgen dat de verordening fundamentele rechten en medische ethiek respecteert.
De Europese Commissie presenteerde het voorstel in maart 2025. Dokters van de Wereld en PICUM uiten nu hun bezorgdheid over de mogelijke gevolgen voor gezondheid, privacy en professionele ethiek.
Bezorgdheden die de organisaties uiten:
- Zorgen over opsporingsmaatregelen: Het rapport benadrukt dat opsporingsmaatregelen de angst onder ongedocumenteerde migranten vergroot, waardoor zij minder snel hulp zoeken bij publieke diensten, met name op het gebied van gezondheidszorg. Daarnaast waarschuwt het rapport dat dergelijke maatregelen soms gepaard gaan met actieve meldingsverplichtingen, wat kan leiden tot een dilemma voor zorgverleners tussen hun zorgplicht en meldingsplicht, en daarmee het vertrouwen tussen hulpverlener en cliënt schaadt.
-
Zorgen over immigratiedetentie: Het rapport verwijst naar bewijs waaruit blijkt dat detentie van migranten vaak leidt tot een aanzienlijke verslechtering van hun mentale en fysieke gezondheid, vooral bij kwetsbare groepen. Tevens wordt benadrukt dat detentie van kinderen in strijd is met het principe van het belang van het kind.
- Zorgen over terugkeerprocedures en -operaties: Het rapport waarschuwt dat dwangmaatregelen ernstige lichamelijke en psychische schade kunnen veroorzaken, met name bij kwetsbare personen. Ook wordt gesteld dat medische behoeften onvoldoende worden meegewogen bij het verlengen van vrijwillige vertrektermijnen of het uitstellen van verwijderingen, wat kan leiden tot onderbreking of discontinuïteit van de gezondheidszorg.
- Zorgen over gegevensuitwisseling en gezondheidsgegevens: Het rapport onderstreept dat gezondheidsgegevens zeer gevoelig zijn en beschermd worden door Europese en internationale wetgeving. Het voorstel waarborgt echter niet consequent geïnformeerde toestemming voor medische onderzoeken of het delen van gegevens. Schendingen van medische vertrouwelijkheid kunnen de rechten van individuen, het vertrouwen in de gezondheidszorg en de kwaliteit van de zorg ondermijnen.
Voor meer informatie kunt u het persbericht van Dokters van de Wereld raadplegen, met een link naar het volledige rapport.