Deze ad hoc vraag onderzoekt welke alternatieven voor detentie het meest worden gebruikt, vooral voor gezinnen met kinderen, en hoe de effectiviteit van de alternatieven voor detentie wordt beoordeeld. Het analyseert verder welke elementen (indicatoren, verklaringen enz.) in aanmerking worden genomen alvorens een alternatief voor detentie op te leggen en welke uitdagingen daarbij worden tegengekomen.

Op 21 en 22 mei 2025 organiseerde de Return Expert Group van het Europees Migratienetwerk (EMN REG), in samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken en EMN België, een tweedaagse workshop die 50 experten van EU-lidstaten, EU-agentschappen (waaronder Frontex en de EUAA), maatschappelijke organisaties en internationale organisaties samenbracht. Het evenement richtte zich op de ontwikkeling en implementatie van effectieve alternatieven voor detentie (ATD’s) binnen het migratie- en terugkeerbeleid van de EU.

De Europese Commissie heeft een voorstel gepubliceerd voor een verordening tot instelling van een gemeenschappelijk systeem voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal in de Europese Unie verblijven. De nieuwe regels introduceren onder andere strengere verplichtingen, en de wettelijke mogelijkheid om personen die illegaal in de EU verblijven en een definitief terugkeerbesluit hebben ontvangen, terug te sturen naar een terugkeercentrum in een derde land. Het Europees Parlement en de Raad van de EU moeten het voorstel nu bestuderen en erover onderhandelen.