Het rapport "Verbetering van het Economisch Migratiekader om Gekwalificeerd Talent aan te trekken en te behouden in Vlaanderen", gepubliceerd in maart 2025, is opgesteld door de OECD in samenwerking met de Europese Commissie en de Vlaamse autoriteiten. Het heeft als doel de lopende inspanningen om gekwalificeerde werknemers aan te trekken en te behouden in Vlaanderen te ondersteunen door sterke en zwakke punten in het huidige systeem te identificeren en hervormingsgebieden voor te stellen. Het rapport is gebaseerd op uitgebreide consultaties met belanghebbenden in de regio en bevat nieuwe empirische inzichten in de resultaten van economische migratie in Vlaanderen.

Het rapport benadrukt verschillende belangrijke bevindingen, waaronder:

• De Vlaamse arbeidsmarkt blijft structureel krap: Ondanks een gerichte activeringsbeleid en omscholingsinspanningen kan het arbeidsaanbod de vraag in veel sectoren en vaardigheidsniveaus niet bijhouden. Deze onevenwichtigheid zal naar verwachting aanhouden door ongunstige demografische trends.
• Het huidige arbeidsmigratiesysteem voldoet niet volledig aan de behoeften van de markt: De procedure voor een enkelvoudige vergunning ‘single permit’ wordt gezien als complex, traag en onvoorspelbaar, wat de mogelijkheid van werkgevers beperkt om internationaal talent aan te trekken—vooral voor lager gekwalificeerde beroepen.
• Het behoud van niet-EU arbeidsmigranten is laag: Hoewel de meeste succesvol worden tewerkgesteld, verlaat de meerderheid Vlaanderen binnen enkele jaren, waardoor hun langdurige bijdrage aan de arbeidsmarkt vermindert.
• Het gebruik van tijdelijke arbeid via detachering neemt toe: Deze flexibelere route omzeilt het reguliere vergunningssysteem maar bemoeilijkt de handhaving van arbeidsnormen en verzwakt de bescherming van werknemers.
• Ondersteuningsmaatregelen voor integratie blijven onderontwikkeld: Barrières met betrekking tot de erkenning van kwalificaties, toegang tot huisvesting en toegang tot informatie over rechten belemmeren de langdurige vestiging en deelname van arbeidsmigranten in de Vlaamse samenleving.

Het rapport bevat ook verschillende aanbevelingen, waaronder:

• Wijs een coördinerende autoriteit aan voor talent aantrekking en behoud: Vlaanderen zou een duidelijke opdracht moeten geven aan één entiteit—of een gecoördineerd orgaan met WEWIS, VDAB, FIT en andere relevante belanghebbenden—om een uitgebreide strategie voor talent aantrekking en behoud te ontwikkelen en te leiden. Deze entiteit moet structureel worden gefinancierd, bevoegd zijn om over beleidsdomeinen heen te coördineren en belast worden met het opstellen van een uitvoerbaar Horizontaal Beleidsplan.
• Verbeter de data-infrastructuur om beleidsvorming op basis van bewijs te ondersteunen: Een toegewijde werkgroep onder leiding van de organisatie moet belangrijke datalacunes identificeren en mechanismen opzetten om demografische, arbeidsmarkt- en migratiegerelateerde gegevens te verzamelen en te integreren. Dit zou regelmatige monitoring, voorspelling van arbeidstekorten en evaluatie van beleidsresultaten mogelijk maken.
• Zorg voor een responsiever en transparanter proces voor de Migratie Tekortberoepenlijst (SOL): De SOL moet vaker worden bijgewerkt op basis van een transparant consultatieproces met werkgevers, sectorvertegenwoordigers en andere belanghebbenden. Op bewijs gebaseerde voorstellen voor opname of uitsluiting van beroepen moeten regelmatig worden beoordeeld, en de geldigheid van de SOL moet worden verlengd voor structureel vermelde beroepen.
• Vereenvoudig en versnel de procedures voor werk- en verblijfsvergunningen: Het is belangrijk om de verwerking van werk- en verblijfsvergunningaanvragen gemakkelijker en sneller te maken voor internationaal talent. Dit kan worden gedaan door de coördinatie tussen regionale en federale administraties te verbeteren en duidelijke, transparante communicatie met werkgevers en aanvragers gedurende het hele proces te waarborgen.

Voor meer details, gelieve het onderstaande bijgevoegde rapport te lezen.