De EMN-studie geeft een overzicht van de uitdagingen en goede voorbeelden in de uitvoering van de TPD van januari tot juli 2023. Het onderzoekt hoe begunstigden van tijdelijke bescherming kunnen overstappen naar andere vormen van legaal verblijf of bescherming, hoe begunstigden die naar andere lidstaten of buiten de EU reizen, worden opgevolgd, en hoe verblijf na het eerste jaar wordt geregistreerd en verlengd. Daarnaast worden de uitdagingen en goede voorbeelden onderzocht van het verkrijgen van rechten die door de TPD worden verleend, zoals toegang tot huisvesting, werk, gezondheidszorg, onderwijs en sociale bijstand. Tot slot wordt de ondersteuning voor kwetsbare groepen besproken, zoals alleenstaande minderjarigen en slachtoffers van mensenhandel.

Belangrijke conclusies uit de studie:

• Verlengingen van de geldigheid van tijdelijke bescherming verliepen vlot, met een verscheidenheid aan benaderingen, terwijl de registratie van nieuwe aankomsten geleidelijk doorging.
   
• In de meeste landen kunnen begunstigden van tijdelijke bescherming die in het land verblijven, een verblijfsvergunning, visum of andere vormen van verblijf aanvragen. Om verblijfstatus te verkrijgen, moeten begunstigden doorgaans voldoen aan dezelfde voorwaarden als andere derdelanders. Alle landen meldden dat begunstigden van tijdelijke bescherming ook internationale bescherming kunnen aanvragen, ongeacht of ze al dan niet zijn geregistreerd voor of tijdelijke bescherming hebben gekregen.
   
• Begunstigden van tijdelijke bescherming kunnen in de landen voor korte periodes (tot 90 dagen binnen een periode van 180 dagen) binnen de EU reizen zonder hun status of voordelen te verliezen. Dergelijke reizen kunnen echter invloed hebben op sociale voordelen, wat kan leiden tot verlies of opschorting afhankelijk van de duur van het verblijf buiten het land van verblijf.
   
• Toegang tot de rechten die zijn vastgelegd in de TPD, zoals huisvesting, werkgelegenheid, gezondheidszorg en onderwijs, bleef van groot belang. Hoewel de dienstverlening doorliep, waren er uitdagingen door taalverschillen. Het gebrek aan huisvesting, vooral in stedelijke gebieden, maakte duidelijk dat er duurzame oplossingen nodig zijn. Ook stuitten pogingen om begunstigden op de arbeidsmarkt te integreren op problemen zoals het erkennen van kwalificaties en taalbarrières, waardoor er extra ondersteuning nodig was.
   
• Toegang tot gezondheidszorg werd gewaarborgd, maar werd bemoeilijkt door taalbarrières en beperkte capaciteit. Educatieve projecten om kinderen in het reguliere onderwijs op te nemen, stuiten vaak op praktische problemen, zoals een tekort aan ruimte in scholen en taalverschillen. Ondanks deze uitdagingen toonden de landen veerkracht door initiatieven zoals taalondersteuningsklassen en aanvullende programma's.
   
• Kwetsbare groepen, voornamelijk vrouwen en kinderen, vereisten bijzondere aandacht vanwege de verhoogde risico's op uitbuiting en mensenhandel. Het identificeren en ondersteunen van alleenstaande minderjarigen stuitte op logistieke obstakels, wat de urgentie van sterke beschermingsmaatregelen benadrukte. 

Voor meer informatie kunt u de bijgevoegde studie lezen. Voor een beknopte samenvatting kunt u de Inform of de Flash raadplegen, die de belangrijkste punten weergeeft. Indien u meer wilt weten over de stand van zaken en de huidige praktijken in België, gelieve de Belgische bijdrage aan de studie te raadplegen.