De achtergrond van deze Inform is de EU-strategie voor Vrijwillige Terugkeer en Re-integratie, die in 2021 is geïntroduceerd. Deze strategie benadrukt het belang van samenhang als basis voor een effectieve en duurzame terugkeer- en re-integratiebeleid. Samenhang wordt in deze context begrepen als de systematische afstemming van de verschillende actoren en fasen die betrokken zijn bij terugkeer en re-integratie op nationaal niveau.

Deze Inform geeft een overzicht van de bestuursstructuren voor terugkeer- en re-integratieprocessen in EMN-lid- en waarnemerslanden en heeft onder andere vastgesteld dat:

• Een meerderheid van de EMN-lid- en waarnemerslanden een samenhangende aanpak van terugkeer- en re-integratiebijstand heeft geïmplementeerd, gekenmerkt door institutionele samenwerking, coördinatie en duidelijk gedefinieerde verantwoordelijkheden tussen nationale actoren, zoals uiteengezet in wetgeving, nationale terugkeerstrategieën, Standaard Operationele Procedures (SOP’s) en praktische richtlijnen.
• Ongeveer de helft van deze landen heeft specifieke werkmechanismen of platforms opgericht, zoals werkgroepen of regelmatige bijeenkomsten van belanghebbenden, om effectieve samenwerking tussen alle betrokken partijen te waarborgen en te monitoren. Dergelijke kaders ondersteunen de verdeling van verantwoordelijkheden en de coördinatie tussen agentschappen, waardoor terugkeerders consistente steun ontvangen. Landen zoals Zweden, België en Finland hebben werkgroepen of platforms gevormd die regelmatige communicatie en samenwerking tussen belangrijke actoren vergemakkelijken.
• Er zijn nog steeds uitdagingen die moeten worden aangepakt, zoals communicatie- en coördinatieproblemen tussen agentschappen, een tekort aan opgeleid personeel, gefragmenteerde monitoringssystemen en financieringsbeperkingen. Bijvoorbeeld, het federale systeem van Duitsland omvat talrijke belanghebbenden, wat de coördinatie kan bemoeilijken, terwijl Zweden opmerkt dat uiteenlopende prioriteiten tussen agentschappen een uniforme aanpak kunnen belemmeren. Bovendien hebben sommige landen, zoals België, de noodzaak benadrukt voor betere harmonisatie van terugkeer- en re-integratiestandaarden op EU-niveau om duplicatie en inefficiëntie te voorkomen.
• Samenhang speelt een centrale rol bij het bereiken van effectieve terugkeer- en re-integratie-uitkomsten. Sommige EMN-lid- en waarnemerslanden hebben opgemerkt dat een gebrek aan samenhang op nationaal niveau onnodige overlappen, knelpunten en ineffectief werk kan creëren. Een gebrek aan informatie-uitwisseling kan leiden tot duplicatie van activiteiten, onnodige planning en inefficiënt gebruik van middelen. Ook kan een ervaren gebrek aan samenhang leiden tot politieke debatten, vermindering van de acceptatie van programma’s, inefficiënties en belemmering van de verwezenlijking van nationale beleidsdoelen inzake terugkeer.

Voor verdere details kunt u de bijgevoegde Inform hierboven lezen.