Achtergrond:

Zodra begunstigden van internationale bescherming de pensioengerechtigde leeftijd bereiken, komen zij in aanmerking voor een pensioen in het land waarvan zij bescherming hebben ontvangen. De Letse autoriteiten melden echter gevallen waarin begunstigden van internationale bescherming die een pensioen in Letland ontvangen, tegelijkertijd in aanmerking komen voor een pensioen uit hun land van herkomst. Letland meldt dat zij niet beschikken over mechanismen om de overdracht van deze betalingen te vergemakkelijken, met name vanwege uitdagingen bij het coördineren met derde landen om de arbeidsverleden te verifiëren. Het Letse nationale contactpunt voor het EMN heeft deze vraag gelanceerd om meer te weten te komen over de juridische kaders en ervaringen van andere EU-lidstaten bij het aanpakken van dit probleem.

Respondenten:

20 EMN-lidstaten en waarnemerslanden (inclusief BE) hebben een antwoord gegeven op deze ad hoc vraag.

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc-vraag toont aan dat:

• Van de 20 responderende landen melden 8 landen (inclusief BE) dat hun wetgeving voorziet in de mogelijkheid voor begunstigden van internationale bescherming om recht te hebben op een pensioen in hun land van herkomst. Veel landen melden echter ook dat informatie over deze pensioenen vaak niet beschikbaar of zeer moeilijk te verkrijgen is, aangezien dit afhankelijk is van verklaringen die door de begunstigden zelf worden verstrekt.

• Naast beperkte informatie melden de meeste landen het ontbreken van mechanismen om de fondsen uit de landen van herkomst over te brengen. Sommige landen melden het bestaan van mechanismen in de vorm van bilaterale overeenkomsten tussen EU-landen en derde landen, die bepalingen kunnen bevatten over pensioenen (bijv. bilaterale overeenkomsten over sociale zekerheid). Dit is het geval in BE, waar de mogelijkheid bestaat om pensioenuitkeringen in België en in het land van herkomst te combineren en afhankelijk is van bilaterale overeenkomsten tussen België en deze derde landen. Bij afwezigheid van bilaterale overeenkomsten kunnen alleen de begunstigden van internationale bescherming zelf contact opnemen met de autoriteiten van hun land van herkomst om te proberen de pensioenuitkeringen te verkrijgen waarop zij recht hebben; dit kan echter moeilijk zijn in de praktijk vanwege hun status als begunstigden van internationale bescherming.

• ​De voorwaarden en voordelen van financiële toewijzingen voor begunstigden van internationale bescherming  die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, variëren sterk van land tot land. Landen melden verschillende mechanismen en wetgevingen voor het toekennen van pensioenen - hetzij via de algemene pensioenwetgeving die ook geldt voor staatsburgers, hetzij via aparte mechanismen die zijn gereserveerd voor personen die niet aan de criteria voldoen om in aanmerking te komen voor een algemeen pensioen (bijvoorbeeld niet genoeg werkjaren in BE). In BE hebben begunstigden van internationale bescherming onder bepaalde voorwaarden recht op een "inkomensgarantie voor ouderen" van de Belgische Staat, wat gescheiden is van de algemene pensioenwetgeving.

Voor meer details, lees de compilatie van antwoorden in de bijlage hierboven.