Achtergrond:

Als reactie op een toename van het aantal aanvragers van het staatsburgerschap in de afgelopen jaren, overweegt het ministerie van Binnenlandse Zaken van de Tsjechische Republiek een herziening van enkele voorwaarden voor het verlenen van het staatsburgerschap. Om deze reden wil het ministerie van Binnenlandse Zaken graag meer te weten komen over de voorwaarden voor het verlenen van staatsburgerschap in andere EU-lidstaten.

De huidige voorwaarden voor het verkrijgen van het Tsjechische staatsburgerschap omvatten het bewijs van integratie in de Tsjechische samenleving, het feit dat de aanvrager geen bedreiging vormt voor de veiligheid, het bewijs van permanent verblijf in Tsjechië, kennis van de Tsjechische taal en van het constitutionele stelsel van Tsjechië, het voldoen aan burgerplichten binnen een bepaalde periode (bijv. openbare ziektekostenverzekering, sociale zekerheid, etc.), en transparant bewijs van de hoogte en bronnen van inkomsten gedurende een bepaalde periode.

Deze ad hoc vraag is bedoeld om de EMN-studie over trajecten naar burgerschap voor onderdanen van derde landen in de EU vanaf 2020 te actualiseren.

Respondenten:

22 landen die lid en waarnemer zijn van het EMN (waaronder BE) hebben publiekelijk geantwoord op deze ad hoc vraag.

Bevindingen:

Trajecten naar burgerschap verschillen sterk van land tot land en kunnen daarom niet gemakkelijk worden samengevat.

Uit een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag blijkt echter het volgende:

• Van de 22 respondenten eisen 9 landen dat aanvragers van staatsburgerschap hun vorige staatsburgerschap verliezen. De meeste van deze landen voorzien echter uitzonderingen op deze eis, bijvoorbeeld als het staatsburgerschap wordt verkregen op basis van een huwelijk met een staatsburger. De meeste landen hebben ook bilaterale overeenkomsten met bepaalde landen die een dubbele nationaliteit mogelijk maken. BE verhindert de dubbele nationaliteit niet; het is de wetgeving van het land van de vorige nationaliteit van de persoon die bepaalt of de aanvrager van de Belgische nationaliteit ook zijn vorige nationaliteit kan behouden.
• De duur van het vereiste permanente verblijf varieert van land tot land en is ook afhankelijk van de redenen waarom het staatsburgerschap wordt aangevraagd (huwelijk, internationale bescherming, verblijf, enz.). De duur van het verblijf varieert van 1 jaar (meestal in het geval van een huwelijk met een onderdaan, of als de aanvrager een EU-burger is) tot 30 jaar. In BE is de minimale verblijfsduur 5 jaar.
• Op één land na (IE) vereisen alle landen een bewijs van kennis van (een van) hun officiële talen als onderdeel van de aanvraagprocedure voor het staatsburgerschap, hoewel ook hier deze vereiste kan variëren afhankelijk van de gronden waarop het staatsburgerschap wordt aangevraagd, en meestal enkele uitzonderingen omvat (bijvoorbeeld als de persoon de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, of als hij een leerstoornis heeft). In de meeste landen moet de minimaal vereiste taalvaardigheid gelijk zijn aan niveau A2 (zoals het geval is in BE) of B1 van het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen (CEFR), met uitzondering van HU en (vanaf 2026) FR, die beide niveau B2 vereisen.
• De meeste landen vereisen een vorm van economische participatie, bewijs van werk of voldoende inkomen, hoewel er uitzonderingen kunnen zijn. In BE bijvoorbeeld is een bewijs van economische participatie vereist, behalve in het geval van huwelijk, ouderlijke band met een Belgische minderjarige, invaliditeit, pensioenleeftijd, of als de aanvrager in BE is geboren en er sinds zijn geboorte legaal heeft gewoond.
• Geen van de responderende landen heeft regels die een maximum stellen aan het aantal aanvragen voor staatsburgerschap.
• De administratieve kosten voor het aanvragen of verkrijgen van het staatsburgerschap variëren van € 0 (LU) tot € 1357 (provincie Stiermarken, AT). In BE bedraagt de aanvraagvergoeding € 150 en is er geen kost voor het verkrijgen van het staatsburgerschap. In 2019 werd in het Belgische federale parlement een wetsvoorstel ingediend om de kosten te verhogen tot € 1250, maar in april 2024 was dit voorstel nog in behandeling.

Lees voor meer informatie de compilatie van antwoorden in de bijlage hierboven.