Achtergrond:

Volgens de Kwalificatierichtlijn (2011/95/EU) verliest een derdelander of staatloze persoon zijn vluchtelingenstatus als hij zich vrijwillig opnieuw onder de bescherming van zijn land van nationaliteit stelt (Artikel 11 (1)(a)). Evenzo kan het recht op subsidiaire bescherming ophouden wanneer de omstandigheden die tot de toekenning hebben geleid, ophouden te bestaan of zodanig zijn veranderd dat bescherming niet langer nodig is (Artikel 16(1)). Het UNHCR Handboek over Procedures en Criteria voor het Bepalen van de Vluchtelingenstatus verduidelijkt dat vluchtelingen die naar hun land van nationaliteit reizen, in bepaalde gevallen kunnen worden beschouwd als zich opnieuw onder de bescherming van dat land stellend. Bovendien schetst Artikel 45(1) van Richtlijn 2013/32/EU procedures voor het intrekken van internationale bescherming, inclusief het schriftelijk informeren van de betrokken personen en hen de mogelijkheid geven om redenen in te dienen waarom hun internationale bescherming niet zou moeten worden ingetrokken.

Het recente Regeringsprogramma van Finland heeft tot doel internationale bescherming in te trekken zodra de noodzaak ervoor ophoudt, of als de personen zich tijdens vakantiereizen onder de bescherming van hun land van herkomst stellen. Het Finse Ministerie van Binnenlandse Zaken is momenteel bezig met het opstellen van wetgeving om dit doel te bereiken, waarbij de nadruk ligt op het verkennen van oplossingen die door andere EU-landen zijn aangenomen.

Respondenten:

22 EMN-lid- en waarnemerslanden (inclusief BE) hebben een antwoord gegeven op deze ad hoc vraag.

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag toont aan dat:

• De meeste respondenten merken op dat reizen naar het land van herkomst, hoewel niet expliciet behandeld in nationale regelgeving of juridische bepalingen met betrekking tot beëindiging, moeilijk te rijmen is met de angst voor vervolging of een reëel risico op ernstige schade. Dergelijk reizen kunnen worden gezien als het zich opnieuw onder de bescherming van het land van herkomst stellen of dat de omstandigheden die hebben geleid tot de toekenning van subsidiaire bescherming zijn opgehouden te bestaan, en kan resulteren in de beëindiging van een internationale beschermingsstatus. FR merkt op dat ze beschermde individuen mogelijk toestaan om uitzonderlijk en kortstondig voor humanitaire redenen naar hun land van herkomst te reizen, op voorwaarde dat ze de relevante autoriteiten informeren en toestemming verkrijgen. DE behandelt regelmatig of herhaaldelijk reizen naar het land van herkomst op dezelfde manier als herhuisvesting daar. IT beschouwt elke terugkeer, zelfs als deze kort is, als relevant voor beëindiging tenzij gerechtvaardigd door ernstige en bewezen redenen en voor strikt noodzakelijke periodes.
• Alle respondenten hanteren een geval-per-geval benadering bij het evalueren van de beëindiging van een beschermingsstatus vanwege reizen terug naar het land van herkomst. Louter terugreizen leidt niet automatisch tot beëindiging. Overwogen factoren zijn onder meer intentie, vrijwilligheid, frequentie en duur van het verblijf, verschillende gronden voor internationale bescherming en individuele omstandigheden. Het UNHCR Handboek wordt ook genoemd als een leidraad voor het interpreteren van beëindigingstermen.
• 10 respondenten (AT, CY, CZ, EE, DE, EL, LV, LT, LU, NL) geven specifiek op het reisdocument van begunstigden van internationale bescherming aan dat het land van herkomst uitgesloten is. 

Voor meer details, lees de compilatie van antwoorden in de bijlage hierboven.