Frankrijk heeft aangekondigd dat er grenscontroles zullen plaatsvinden op zijn grenzen met België, Luxemburg, Duitsland, de Zwitserse Confederatie, Italië en Spanje (land, lucht en zee) van 1 november 2024 tot 30 april 2025. Vergelijkbare controles werden al uitgevoerd van 1 mei 2024 tot 31 oktober 2024 in het kader van de Olympische en Paralympische Spelen die in de zomer van 2024 in Frankrijk werden georganiseerd.

According to preliminary data collected by Frontex, the most significant declines in irregular border crossings were observed on the Western Balkan and Central Mediterranean routes, with a 79% and 64% decline, respectively. The Eastern Land Border and Western African routes saw the highest increases, at 192% and 100%, respectively.

EU Commissioner Ylva Johansson announced that the Entry-Exit System (EES) which aims to modernise EU border management and which was supposed to start on 10 November 2024, has been postponed with no new date set. Ms Johansson suggested that the EU may roll out the EES gradually.

During the plenary debate on the reintroduction of internal border controls in the Schengen area and its impact on EU free movement, Commissioner Ylva Johansson underlined that internal border controls must be temporary, proportionate and a measure of last resort. She underlined that alternative measures should always be prioritised.

Checks are being temporarily reintroduced at Germany's borders with Belgium, France, Luxembourg, the Netherlands, and Denmark. They will run from 16 September 2024 until 15 March 2025 to, among other things, reduce irregular migration and combat people smuggling. 

The latest report from the EU Agency for Fundamental Rights (FRA) identifies systemic gaps and obstacles to investigating rights violations at EU borders. The report suggests concrete steps to ensure more effective investigations into incidents of loss of life and ill-treatment at the EU’s borders.

Het aantal irreguliere grensoverschrijdingen naar de Europese Unie daalde in de eerste zes maanden van 2024 tot ongeveer 94.000, volgens voorlopige gegevens verzameld door Frontex. De Westelijke Balkan en de Centrale Middellandse Zee noteerden de grootste dalingen in het aantal gedetecteerde irreguliere grensoverschrijdingen, terwijl West-Afrika en de Oostelijke landgrens de grootste stijgingen zagen.

On 24 May 2024, the Council of the European Union, with Spain and Slovenia abstaining, finally adopted the reform of the Schengen Borders Code. The reform inter alia aims to make the Schengen area more resilient to present and future crises at its external borders. 

On 2 May 2024, the Chamber of Representatives adopted in plenary session the draft law relating to the competencies of the members of the European Border and Coast Guard Agency on the national territory. The law inter alia defines how Frontex members will support the Federal Police in the field of border controls and forced return of foreigners.  

On 16 April 2024, the Commission published its 2024 State of Schengen report. The report elaborates on major legislative and policy developments in the area of Schengen from the past year, including the Pact on Migration and Asylum. It also reflects on challenges and sheds light on future priorities for the EU in the field of Schengen.

Op 31 maart 2024 worden Bulgarije en Roemenië Schengenlid: de Schengenregels zijn dan in beide lidstaten van toepassing, ook wat betreft de afgifte van Schengenvisa, en de controles aan de binnengrenzen in de lucht en op zee worden opgeheven. De besprekingen over een datum voor een mogelijke opheffing van de personencontroles aan de landbinnengrenzen worden in 2024 voortgezet.

On 28 March 2024, the House of Representatives, during the plenary session, approved by a majority the ETIAS law which establishes the Belgian ETIAS National Unit and defines its organisation and functioning. It will enforce the ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) regulation adopted by the European Union in 2018. 

At a meeting of the Council’s Permanent Representatives Committee (COREPER), Member States agreed their position on a draft regulation which updates a mechanism that allows the EU to suspend visa-free travel for third countries whose nationals are exempt from the visa obligation when travelling to the Schengen area.

Vandaag hebben de onderhandelaars van het Belgische Raadsvoorzitterschap en die van het Europees Parlement een voorlopig akkoord bereikt over twee verordeningen die de verzameling en het gebruik van luchtvaartpassagiersgegevens regelen voor grensbeheer en rechtshandhaving.

Op 28 februari publiceerde de Europese Ombudsman een persmededeling over de voltooiing van een onderzoek naar de scheepsramp met de Adriana in juni 2023. De persmededeling identificeerde verschillende systemische problemen. De Ombudsman riep EU-wetgevers op om lacunes in de bescherming van grondrechten aan te pakken. Daarnaast, raadde ze aan een onafhankelijke onderzoekscommissie op te richten om de redenen voor het grote aantal doden op de Middellandse Zee te onderzoeken.

In het vandaag gepubliceerde pushback-rapport 2023 zegt de mensenrechtenorganisatie 11.11.11. dat er in 2023 346.004 illegale pushbacks waren van mensen die naar Europa migreerden - dat zijn er 947 per dag. De organisatie heeft informatie van ngo's, mensenrechtenorganisaties en VN-agentschappen gebruikt om dit cijfer te rapporteren. 

Het Belgische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie en onderhandelaars van het Europees Parlement hebben vandaag een voorlopige overeenkomst bereikt over de wijziging van de Schengengrenscode. De update verduidelijkt met name de regels met betrekking tot de herinvoering van grenscontroles en biedt oplossingen voor situaties waarin migranten worden geïnstrumentaliseerd.

Vanaf vandaag, 1 januari 2024, hebben inwoners van Kosovo met een biometrisch paspoort geen visum meer nodig als ze voor een kort verblijf van maximaal 90 dagen per periode van 180 dagen naar alle 27 landen in het Schengengebied reizen.   

Vandaag heeft het Europees Parlement met 366 stemmen voor, 154 stemmen tegen en 15 onthoudingen een resolutie aangenomen ter afronding van het feitenonderzoek door de Werkgroep Frontex. De leden van het Europees Parlement (MEP's) delen onder andere de bezorgdheid over de situatie in Griekenland, Litouwen en Hongarije.

Er worden hekken gezet langs de parkeergarages Westkerke en Mannekensvere op de E40 om te voorkomen dat transmigranten de snelweg oversteken om in vrachtwagens te klimmen die het VK willen bereiken.
Hoofdthema: Grenscontrole & Visa

Een Belgische expert nam deel aan de conferentie van het Oostenrijkse contactpunt van het Europees Migratienetwerk (EMN) met de focus op kansen en uitdagingen in het beheer van de externe grenzen van de EU. Deelnemers identificeerden onder andere de ‘"weaponization of migration” als een belangrijke uitdaging met betrekking tot de bescherming van de externe grenzen van de EU.

Frontex onthulde vandaag dat het aantal detecties van onregelmatige grensoverschrijdingen aan de externe grenzen van de EU in de eerste acht maanden van 2023 met een vijfde (+18%) is gestegen tot meer dan 232.350, en dat deze toename voornamelijk werd gedreven door het aantal aankomsten via de Centrale Middellandse Zee, wat de belangrijkste migratieroute naar de EU blijft.

Vandaag nam de Commissie een mededeling aan over de monitoring van het visavrije reisregime van de EU. Daarmee startte het een consultatieprocedure met het Europees Parlement en de Raad. Om tegemoet te komen aan de uitdagingen en ook de risico’s effectief te voorkomen, zouden de huidige regels inzake monitoring van de visavrije regimes met derde landen en de opschorting van de visa-uitzonderingen opnieuw bekeken en verbeterd moeten worden.

Dit rapport is deel van het initiatief van de Commissie om het bestuur van Schengen verder te versterken. De Commissie wil dat doen door jaarlijks te rapporteren over de ‘Staat van Schengen’, waarbij hij zowel de uitdagingen als de beste praktijken en de actieprioriteiten identificeert. Het rapport voor 2023 zal als basis dienen om politieke discussies te houden en te begeleiden binnen de Raad van 8 juni 2023.
Hoofdthema: Grenscontrole & Visa
Trefwoorden: Schengen

Myria heeft de eerste katern van het jaarverslag 2023 gepubliceerd. Met "Toegang tot het grondgebied" stelt Myria de voornaamste cijfers voor rond visa kort en lang verblijf maar ook rond de verschillende motieven en nationaliteiten die in 2022 in het oog sprongen.