Europese Ombudsman roept op tot openbaar onderzoek naar dodelijke slachtoffers in de Middellandse Zee

Op 28 februari publiceerde de Europese Ombudsman een persmededeling over de voltooiing van een onderzoek naar de scheepsramp met de Adriana in juni 2023. De persmededeling identificeerde verschillende systemische problemen. De Ombudsman riep EU-wetgevers op om lacunes in de bescherming van grondrechten aan te pakken. Daarnaast, raadde ze aan een onafhankelijke onderzoekscommissie op te richten om de redenen voor het grote aantal doden op de Middellandse Zee te onderzoeken.

Na de tragedie met de Adriana op 10 juni 2023, waarbij meer dan 600 mensen verdronken voor de kust van Griekenland, werd een onderzoek ingesteld door de Europese Ombudsman, Emily O'Reilly. 

Het onderzoek concludeerde onder meer dat: 

  • Het Europees Grens- en Kustwachtagentschap (Frontex) zijn verplichtingen op het gebied van de grondrechten niet volledig kan nakomen en te afhankelijk is van de lidstaten om op te treden wanneer boten met migranten in nood zijn. In de context van de bovengenoemde tragedie mocht Frontex zich op kritieke momenten niet naar de locatie van de Adriana begeven zonder toestemming van de Griekse autoriteiten. 
     

  • Wanneer Frontex van oordeel is dat nationale autoriteiten aanhoudend verzuimen hun verplichtingen bij SAR-operaties (opsporings- en reddingsoperaties) na te komen, of anderszins betrokken zijn bij schendingen van fundamentele rechten, en/of wanneer nationale autoriteiten de SAR-rol en -capaciteit van Frontex beperken, de uitvoerend directeur (executive director) moet bekijken of er elementen zijn die kunnen leiden tot de beëindiging, intrekking of opschorting van FRONTEX-activiteiten. 
     

  • Ondanks de zeer specifieke en complexe aard van zijn bewakingsactiviteiten, heeft Frontex geen interne richtsnoeren inzake de situatie van mayday-oproepen (noodgevallen op zee). De Europese Ombudsman raadt daarom Frontex aan om te bekijken of de parameters, op basis waarvan het maritieme noodsituaties identificeert tijdens haar bewakingsactiviteiten, en de mogelijke nood om mayday-oproepen door te geven, omvattend genoeg zijn.

Bovenop het onderzoek, riep de Ombudsman het Europees Parlement, de Raad van de EU en de Europese Commissie op om een onafhankelijke onderzoekscommissie in te stellen. Die zou moeten kijken naar de redenen voor het grote aantal doden op de Middellandse Zee, lessen moeten trekken uit incidenten zoals de Adriana schipbreuk, en aanbevelingen moeten doen over hoe de fundamentele rechten en het recht op leven beschermd kunnen worden bij maritieme noodsituaties. 

Lees voor meer informatie het persbericht van de Europese Ombudsman (in het Engels).

Publicatiedatum:
Geografie:
Trefwoorden:
Hoofdthema:
Opdrachtgever:
Soort nieuws: