In 2021 werden ongeveer 190 000 verzoeken om internationale bescherming ingediend voor minderjarigen, van wie de meesten begeleide kinderen waren. Slechts een klein deel van deze aanvragen - ongeveer 10% - was voor niet-begeleide minderjarigen. Het verwerken van internationale beschermingsaanvragen voor begeleide kinderen kan bijzonder uitdagend zijn, omdat er tegenstrijdige belangen in het spel kunnen zijn. In sommige gevallen kunnen kinderen terughoudend zijn om bepaalde informatie te delen in het bijzijn van hun ouders of verantwoordelijke volwassenen, of omgekeerd, ouders willen misschien niet dat bepaalde informatie door het kind wordt onthuld. Dit kan vooral moeilijk zijn in situaties waarin sprake is van kindermishandeling. Het is daarom cruciaal dat we beter begrijpen wanneer en hoe begeleide kinderen worden gehoord in internationale beschermingsprocedures, evenals de regelgeving rondom deze procedures.

Het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de Rechten van het Kind, artikel 24 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het EU-asiel acquis benadrukken hoe belangrijk het is om het belang van het kind te overwegen in alle beslissingen waarbij kinderen betrokken zijn, inclusief in het kader van internationale beschermingsprocedures. Hun toestemming is essentieel en het uiten van hun mening moet vrijwillig zijn.

Een persoonlijk interview in het kader van internationale beschermingsprocedures wordt over het algemeen verleend aan begeleide kinderen door bijna alle EMN-lidstaten en Noorwegen. Vereisten en voorwaarden verschillen echter van land tot land, inclusief leeftijdsbeperkingen, toestemming van ouders en kinderen en overwegingen met betrekking tot de maturiteit van het kind.

EMN-lidstaten en Noorwegen hebben verschillende strategieën geïmplementeerd om de juiste timing en noodzaak te bepalen voor het houden van persoonlijke gesprekken met begeleide kinderen. De interviews zijn gebaseerd op het oordeel van bevoegde autoriteiten, zoals dossierbehandelaars, of op uitdrukkelijk verzoek van het kind of zijn ouders/verantwoordelijke volwassenen. Deze aanpak maakt het mogelijk per geval te bepalen of een persoonlijk onderhoud noodzakelijk is, met name in gevallen waarin dit essentieel wordt geacht voor het beschermen van de belangen van het kind of voor de juiste behandeling van het verzoek van de ouders/verantwoordelijke volwassenen. In sommige EMN-lidstaten worden kinderen alleen in uitzonderlijke omstandigheden ondervraagd, terwijl in andere landen begeleide kinderen automatisch worden uitgenodigd voor een gesprek (behalve wanneer dit bijvoorbeeld duidelijk niet nodig is of in strijd is met het belang van het kind).

In de meeste landen worden persoonlijke gesprekken gevoerd door gespecialiseerd personeel dat is opgeleid om met kinderen te communiceren in een taal die is aangepast aan hun leeftijd. In sommige landen gebruikt men ook non-verbale methoden zoals spelen, tekenen en verhalen vertellen tijdens het interviewproces. Er wordt ook kindvriendelijke informatie verstrekt over de internationale beschermingsprocedure en het doel van het interview. Een andere zeer gevoelige factor is dat ouders over het algemeen worden verwacht aanwezig te zijn, behalve in situaties waarin hun betrokkenheid schadelijk kan zijn. De vertrouwelijkheid van de gedeelde informatie wordt ook gegarandeerd door verschillende EMN-lidstaten, aangezien dit noodzakelijk wordt geacht om de belangen van het kind te beschermen.

De inform belicht ook enkele uitdagingen waarmee EMN-lidstaten en Noorwegen worden geconfronteerd bij het garanderen van het recht van begeleide kinderen om hun mening te uiten. De leeftijdsgrens is voor een aantal van hen een groot obstakel. Andere uitdagingen zijn onder meer nationale vereisten voor toestemming van ouders of verantwoordelijke volwassenen, en een gebrek aan opgeleid personeel en middelen. Als reactie hierop zijn goede praktijken naar voren gebracht om ervoor te zorgen dat de rechten van begeleide kinderen worden beschermd tijdens de internationale beschermingsprocedure. Deze omvatten het opleiden van personeel om kinderen te horen, het houden van interviews in kindvriendelijke faciliteiten en taal, kinderen in staat stellen verschillende middelen te gebruiken om hun wens te uiten om te worden geïnterviewd, en per geval bekijken of een kind moet worden gehoord.

Voor meer gedetailleerde informatie, lees de Inform hierboven.