De meeste EMN-lidstaten hebben tussen 2016 en 2022 hervestigingsprogramma's uitgevoerd, hoewel de ervaringen sterk uiteenlopen. Terwijl sommige landen zoals Finland, Zweden en Nederland goed functionerende nationale programma's hebben, hebben de meeste EMN-lidstaten beperkte ervaring en vertrouwen ze op het hervestigingsprogramma van de EU.

De meeste EMN-lidstaten werken met nationale hervestigingsprogramma's, waarin op nationaal niveau quota worden vastgesteld voor het aantal vluchtelingen dat zij op jaarbasis of op meerjarenbasis zullen opvangen. Nederland bijvoorbeeld past sinds 1999 een meerjarig beleidskader toe en vangt elk jaar 500 hervestigde vluchtelingen op. In sommige landen worden de hervestigingsquota bepaald op basis van toezeggingen aan de Europese Commissie, zoals in Italië, dat zijn quota baseert op geografische prioriteiten die door de Europese Commissie zijn vastgesteld. Quota worden ook beïnvloed door de beschikbare capaciteit voor huisvesting, begeleiding en opvang. Frankrijk houdt bijvoorbeeld rekening met de opvang- en begeleidingscapaciteit van verschillende departementen, evenals met de behoeften en prioriteiten van UNHCR en de Europese Commissie.

Ongeveer de helft van de EMN-lidstaten die deel namen aan de Inform, heeft in de periode 2016-2022 humanitaire admissieprogramma's uitgevoerd. De belangrijkste verschillen tussen hervestiging en humanitaire admissie hebben betrekking op het toegekende statuut en de voorwaarden om in aanmerking te komen. Terwijl voor hervestiging de doorverwijzing door UNHCR en de goedkeuring van de internationale beschermingsstatus vereist zijn vóór de aankomst, laten humanitaire admissie-programma's toe dat personen door andere entiteiten worden doorverwezen en kunnen ze internationale bescherming of de nationale status verlenen bij aankomst of na een procedure. De meeste gemelde admissieprogramma's waren een reactie op de evacuatie van Afghaanse onderdanen en hun families door de EU na de val van de Afghaanse regering in 2021. In augustus van dat jaar evacueerden de EU en haar lidstaten met succes 22 000 Afghanen.

In de context van de EU omarmen verschillende landen communautaire sponsorprogramma's als een middel om vluchtelingen extra te steunen. Onder hen zijn België, Frankrijk, Duitsland, Ierland en Spanje, die allemaal sponsorprogramma's hebben opgestart, waarvan sommige zich nog in een proeffase bevinden. Deze initiatieven stellen lokale gemeenschapsgroepen in staat om vluchtelingen te sponsoren en te ondersteunen bij hun hervestiging.

De belangrijkste uitdagingen die de uitvoering van hervestiging, humanitaire admissie en sponsorprogramma's beïnvloeden, zijn onder meer problemen vóór aankomst, zoals de onstabiele veiligheidssituatie in bepaalde landen van eerste opvang, gebrek aan huisvesting en hoge uitvalpercentages uit hervestigingsprogramma's. De aanhoudende COVID-19 pandemie heeft in dit opzicht ook bijkomende obstakels gecreëerd.

Lees voor meer informatie de inform hierboven.