Sinds de tweede helft van 2021 wordt Nederland geconfronteerd met een forse toename van het aantal niet-begeleide minderjarigen (AMM's) dat asiel aanvraagt. Om deze stijging beter te begrijpen, wilde de Nederlandse regering de stijging in Europees perspectief plaatsen.

Eurostat geeft cijfers over het aantal niet-begeleide minderjarigen, maar deze cijfers zijn beperkt tot diegenen die een verzoek om internationale bescherming indienen. Zoals weergegeven in de statistische bijlage van het EMN Annual Report on Asylum and Migration of 2021, ontvangen lidstaten ook niet-begeleide minderjarigen in het kader van kinderbescherming buiten de asielprocedure om. Met deze vraag wilde het Nederlandse NCP een beter beeld krijgen van de totale instroom van niet-begeleide minderjarigen in de lidstaten.

De belangrijkste bevindingen zijn:

• Van de 18 landen die een publiekelijk beschikbaar antwoord gaven, meldden er 11 dat ze tussen 2017 en 2021 geconfronteerd werden met het fenomeen van niet-begeleide minderjarigen die andere verblijfsvergunningen aanvroegen dan diegene die afgegeven worden voor internationale bescherming (buiten de asielprocedure). Maar zelfs in landen waar niet-begeleide minderjarigen de mogelijkheid hebben om buiten de asielprocedure om een verblijfsvergunning aan te vragen, blijft dit zeer zeldzaam en is het aantal op deze basis aan niet-begeleide minderjarigen verleende verblijfsvergunningen eerder laag.
   
• Verblijfsvergunningen die buiten de asielprocedure voor niet-begeleide minderjarigen beschikbaar zijn, kunnen worden verleend op grond van gezinshereniging, humanitaire regularisatie, studie of werk, of als het kind slachtoffer is van georganiseerde misdaad of mensenhandel. In sommige landen krijgen niet-begeleide minderjarigen bescherming zonder dat ze noodzakelijkerwijs een verblijfsvergunning bekomen.
   
• Over het algemeen zijn gegevens over het aantal niet-begeleide minderjarigen buiten de asielprocedure vaak niet beschikbaar en de meeste landen konden alleen schattingen geven van het aantal betrokken niet-begeleide minderjarigen. Dit komt doordat het kinderbeschermingssysteem in de meeste landen gegevens verzamelt over het totale aantal niet-begeleide minderjarigen, ongeacht of ze internationale bescherming hebben aangevraagd. Bovendien is het vaak moeilijk om data over niet-begeleide minderjarigen te verkrijgen die geen personen omvatten van wie de leeftijd niet kan worden bepaald. Tot slot zijn er ook een aantal niet-begeleide minderjarigen die noch onder de internationale beschermingsprocedures noch onder het kinderbeschermingssysteem vallen (vb. minderjarigen die op een privéadres verblijven, transitmigranten of straatkinderen). Gegevens over deze minderjarigen zijn vaak moeilijk in te schatten.

Lees voor meer gedetailleerde informatie de hierboven bijgevoegde compilatie van antwoorden.