Caroline Vrijens is de Kinderrechtencommissaris in Vlaanderen en Souleymane Laqdim is de algemene afgevaardigde voor de rechten van het kind in de Franse Gemeenschap. Hun functies omvatten strategische en politieke verantwoordelijkheden, communicatie en belangenbehartiging rond kinderrechten, en veldwerk om nauw verbonden te blijven met de uitdagingen van kinderen en de organisaties die hen ondersteunen. EMN België had het genoegen deze twee geëngageerde afgevaardigden te ontmoeten, die hun beleidsinzicht weten te combineren met praktische betrokkenheid.

De afgevaardigden deelden verschillende belangrijke zorgen met betrekking tot kinderen in migratie in België: 

• Kinderen in migratie vormen een bijzonder kwetsbare groep vanwege hun jonge leeftijd, lange en onzekere migratieroutes, mogelijke scheiding van familie en blootstelling aan onveilige of instabiele omstandigheden.
   
• Zij lopen verhoogde risico’s op misbruik en uitbuiting, waaronder gedwongen betrokkenheid bij criminele activiteiten, kinderarbeid (bijvoorbeeld in markten of restaurants), seksuele uitbuiting en bedelen op straat. 
   
• De opvangomstandigheden verschillen aanzienlijk tussen centra, en ondanks de sterke inzet van Fedasil-medewerkers blijven er in bepaalde voorzieningen merkbare tekortkomingen. Het ontbreken van onafhankelijke audits van opvangomstandigheden wordt als problematisch beschouwd.
   
• Kinderen buiten het opvangsysteem lopen een bijzonder groot risico. Dit omvat kinderen die onder de radar in het land blijven, evenals kinderen die opvangcentra hebben verlaten of onderweg zijn naar andere bestemmingen. Deze kinderen leven vaak in uiterst precaire omstandigheden (bijvoorbeeld in kraakpanden of onder dwang betrokken bij druggerelateerde activiteiten). Betrouwbare gegevens over hun aantal zijn beperkt, maar hun situatie wordt als zeer zorgwekkend beschouwd. 
   
• Ernstige mentale gezondheidsproblemen worden vastgesteld bij minderjarigen die vaak meerdere kwetsbaarheden combineren: ze zijn afkomstig uit conflictgebieden zoals Syrië of Afghanistan, hebben traumatische migratieroutes meegemaakt en zijn soms slachtoffer van criminele netwerken.
   
• Er is nood aan een gecoördineerde aanpak, met duidelijk omschreven verantwoordelijkheden op nationaal niveau en een sterkere samenwerking en strategie op Europees niveau om ervoor te zorgen dat alle kinderen in migratie consistente bescherming krijgen, ongeacht de omstandigheden waarin zij zich bevinden. 

Het Europees Migratienetwerk (EMN) volgt consequent kwesties die kinderen in migratie raken en beschikt over een robuuste set objectieve en betrouwbare informatie over het onderwerp. Dit omvat bijvoorbeeld een recente ad hoc vraag over alleenstaande minderjarige migranten die begeleid worden door volwassenen en een Inform over toegang tot onderwijs voor kinderen in migratie. EMN België kan de afgevaardigden ondersteunen door nieuwe ad hoc vragen te lanceren en gerichte informatie te verstrekken om dringende of opkomende behoeften aan te pakken. Verdere initiatieven kunnen workshops of conferenties omvatten waarin relevante stakeholders samenkomen om specifieke uitdagingen te bespreken en mogelijke oplossingen te onderzoeken. 

EMN België bedankt de afgevaardigden hartelijk voor hun tijd en constructieve uitwisseling en kijkt uit naar verdere samenwerking. 

Geïnteresseerde lezers die meer willen weten over het belangrijke werk van de Kinderrechtencommissaris en de algemene afgevaardigde voor de rechten van het kind, worden uitgenodigd om de presentatie van hun komende jaarverslagen bij te wonen of te volgen: 

• Vlaamse Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens presenteert haar verslag Rechten op de Drempel op donderdag 20 november om 12:00 in het Vlaams Parlement. 

• Algemene afgevaardigde voor de rechten van het kind Souleymane Laqdim presenteert zijn jaarverslag 2024–2025 op dinsdag 18 november om 9:00 in het Parlement van de Federatie Wallonië-Brussel.