Het vandaag gepubliceerde "Asylum and Migration Overview" of Asiel- en Migratieoverzicht (AMO) 2024 van het EMN presenteert de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van asiel- en migratiebeleid in de EU en in elk deelnemend land.

Het Belgische overzicht presenteert de belangrijkste ontwikkelingen die in 2024 hebben plaatsgevonden, waaronder politieke veranderingen na de verkiezingen van juni en de benoeming van een nieuwe minister voor Asiel en Migratie begin 2025. Het rapport belicht de arbeidsmigratiewetten die in de loop van het jaar door de federale entiteiten zijn aangenomen om de procedures te vereenvoudigen en het tekort aan arbeidskrachten aan te pakken, de aanhoudende toename van het aantal aanvragen voor internationale bescherming ondanks de uitdagingen op het gebied van opvangcapaciteit, en de voortdurende steun aan meer dan 92.000 begunstigden van tijdelijke bescherming uit Oekraïne. Het verslag vermeldt ook dat regionale overheden in 2024 het integratiebeleid hebben herzien om de toegankelijkheid en vroegtijdige inclusie te verbeteren. Andere ontwikkelingen die in de loop van het jaar zijn waargenomen, zijn onder meer de voorbereidingen voor EU-grensbeheersystemen, bewustmakingsinitiatieven over de risico's van irreguliere migratie en opmerkelijke juridische en operationele veranderingen met betrekking tot het beheer van zowel vrijwillige als gedwongen terugkeerprocedures.

Het Europese overzicht geeft een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in de EMN-leden en waarnemende landen in 2024. Het benadrukt dat de irreguliere migratie naar de EU is afgenomen ten opzichte van 2023, met name langs de routes via het centrale Middellandse Zeegebied en de Westelijke Balkan. Het rapport merkt op dat verschillende lidstaten in de loop van het jaar een restrictiever asiel- en migratiebeleid hebben gevoerd, waarbij zij verwijzen naar bezorgdheden zoals nationale veiligheid, misbruik van migratiekanalen en druk op opvang- en integratiesystemen. In 2024 zijn maatregelen genomen om de efficiëntie van asielprocedures te verbeteren en de opvangcapaciteit te reorganiseren. Het verslag gaat ook in op de ontwikkelingen in de EU-wetgeving in de loop van het jaar, waaronder wijzigingen in het grensbeheer door de herziene Schengengrenscode en de screeningverordening, de herschikking van de richtlijn inzake de gecombineerde vergunning, de vooruitgang op het gebied van talentpartnerschappen en de goedkeuring van de herziene richtlijn inzake de bestrijding van mensenhandel. Daarnaast wordt ingegaan op de inspanningen op het gebied van terugkeer en overname in 2024, waarbij aandacht wordt besteed aan handhaving, operationele samenwerking en ondersteuning van vrijwillige terugkeer en duurzame re-integratie.

Een belangrijke vernieuwing in 2024 is de lancering van een nieuwe interactieve versie van het EU-overzicht. Dit web-based formaat vat de belangrijkste bevindingen van het Asiel- en Migratieoverzicht samen en bevat interactieve kaarten waarbij gebruikers kunnen klikken, vergelijken en nationale gegevens en trends kunnen verkennen. Elk hoofdstuk bevat duidelijke instructies voor het navigeren door de inhoud, waardoor de tool toegankelijk en gebruiksvriendelijk is voor zowel professionals als het grote publiek.

Dit nieuwe formaat weerspiegelt het voortdurende streven van het EMN om transparante en toegankelijke informatie over asiel en migratie te verstrekken. Samenvattingen en downloadbare versies van zowel het Belgische als het Europese overzicht zijn hier beschikbaar.