Na maanden van onderhandelingen bereikten de partners op 31 januari 2025 een federaal regeerakkoord. Het document van ongeveer 200 pagina's behandelt alle federale aangelegenheden, inclusief een hoofdstuk over asiel en migratie.

De nieuwe regering wil het aantal asielaanvragen in België verminderen, illegale migratie bestrijden en mensen aantrekken die economisch en sociaal bijdragen aan de samenleving. Institutioneel gezien voorziet de overeenkomst in de samenvoeging van de Dienst Vreemdelingenzaken, het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, Fedasil en de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen onder één koepel: de Federale Overheidsdienst Migratie.

Hier zijn enkele specifieke doelstellingen voor de periode 2025-2029:

• Acties om het aantal asielzoekers structureel te verminderen en, zodra deze maatregelen effect hebben, het aantal opvangplaatsen geleidelijk te beperken.
• Nieuwe informatiecampagnes om bepaalde doelgroepen correct te informeren, zoals aanvragers uit "veilige landen" en landen waarvan de onderdanen een zeer kleine kans hebben om internationale bescherming te krijgen.
• Versterking van de medewerkingsplicht van asielzoekers, waarbij het doorzoeken van mobiele telefoons, tablets of andere apparaten een integraal onderdeel wordt van het onderzoek.
• Personen die niet voldoen aan de nieuwkomersverklaring en zich onvoldoende integreren, wordt de toegang geweigerd of verliezen hun verblijfsrecht.
• Aanscherping van de vereisten voor gezinshereniging, gekoppeld aan bindende (pre)integratievoorwaarden voor zowel de sponsor als de aanvrager.
• Maatregelen om vreemdelingen beter te integreren op de arbeidsmarkt, met vereenvoudiging van de procedure voor een gecombineerde vergunning en meer controles om uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan.
• Versterking van de sociale inspectiediensten, politie en justitie in de strijd tegen mensenhandel en uitbuiting.
• Buitenlanders die misdaden hebben gepleegd of een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid, verliezen hun verblijfsrecht en worden gedwongen teruggestuurd.
• Een "effectief, stevig maar humaan terugkeerbeleid" wordt een prioriteit, met verdubbeling van de opvangcapaciteit van gesloten centra. De Dienst Vreemdelingenzaken krijgt de mogelijkheid om, in samenwerking met de politie en met toestemming van een onderzoeksrechter, toegang te krijgen tot de verblijfplaats van personen die alle beroepsmogelijkheden hebben uitgeput en elke toegang weigeren, om een verwijderingsmaatregel uit te voeren.
• Nieuwkomers moeten vijf jaar wachten voordat ze recht hebben op sociale bijstand, behalve mensen die om medische redenen niet kunnen werken.
• De kosten voor een nationaliteitsverklaring worden verhoogd tot 1.000 euro, met indexering.

Dit akkoord heeft veel reacties uitgelokt, vooral van maatschappelijke organisaties. De Liga voor Mensenrechten uitte zorgen over de plannen om de opvangcapaciteit te verminderen en over de "aanzienlijke beperkingen" op het gebied van beroepsprocedures, sociale zekerheid en gezinshereniging. Vluchtelingenwerk Vlaanderen is ook zeer bezorgd over de migratieplannen van de regering. Volgens hen lossen deze plannen de echte problemen van de maatschappij niet op, zoals gezondheidszorg, huisvesting en inkomensongelijkheid, en verhogen ze de druk op kwetsbare groepen.

Voor meer informatie, lees het federale regeerakkoord hieronder.