België heeft in totaal meer dan 35.000 opvangplaatsen. Het netwerk omvat zowel collectieve als individuele opvangstructuren. De collectieve structuren zijn opvangcentra die beheerd worden door Fedasil, het Rode Kruis of andere partners. De individuele structuren zijn woningen beheerd door de Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW), ook wel 'lokale opvanginitiatieven (LOI)' genoemd, of door NGO's. Asielzoekers die verblijven in lokale opvanginitiatieven ontvangen dezelfde materiële bijstand als degenen die verblijven in de collectieve opvangcentra, terwijl ze wachten op een beslissing over hun aanvraag.

Op 1 januari 2021 hadden locale opvanginitiativen in België in totaal 5.955 plaatsen, maar dit aantal is de afgelopen jaren gestaag gedaald. Op 1 januari 2025 waren er nog slechts 4.115 plaatsen beschikbaar, een daling van meer dan 30% vergeleken met vier jaar geleden. De LOI's vertegenwoordigen nu 11% van de totale opvangcapaciteit, tegenover 21% in 2021. Volgens Groen Kamerlid Matti Vandemaele is "kleinschalige opvang menselijker, goedkoper en bovendien dringend nodig om de opvangcrisis aan te pakken". Het kabinet van de staatssecretaris voor Asiel en Migratie wijst op de krapte op de woningmarkt als oorzaak en stelt dat het aan elke gemeente is om te bepalen hoeveel van hun woningen ze beschikbaar kunnen stellen voor asielzoekers. "Die woningtekorten maken het ook moeilijk voor erkende vluchtelingen om iets te vinden op de reguliere huurmarkt, waardoor velen te lang in opvangcentra blijven", legt ze uit.

België kampt al sinds de zomer van 2021 met een tekort vaan opvangplaatsen. Vorige week meldde het Vlaamse Rode Kruis dat er nog steeds 2.800 asielzoekers zijn die geen plaats in het opvangnetwerk kunnen krijgen door onvoldoende capaciteit.

Voor meer informatie kunt u deze persberichten van Het Laatste Nieuws of De Tijd lezen.